Για την Ελλάδα, όπου οι διεθνείς τιμές πετρελαίου μπορούν να επηρεάσουν το κόστος καυσίμων και μεταφορών, η εύθραυστη ισορροπία στα Στενά του Ορμούζ έχει άμεση οικονομική σημασία. Παρά τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν και τους ισχυρισμούς της Τεχεράνης ότι η δίοδος έχει κλείσει πλήρως, σημαντικές ποσότητες πετρελαίου εξακολουθούν να περνούν από τον Περσικό Κόλπο. Την ίδια ώρα, το ιρανικό αργό παραμένει αποκλεισμένο, ενώ άλλοι εξαγωγείς της περιοχής χρησιμοποιούν μεταφορτώσεις μεταξύ πλοίων για να διοχετεύσουν τις προμήθειές τους στη διεθνή αγορά.
- Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι περνούν 8 έως 9 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ αναλυτές εκτιμούν την ποσότητα πιο κοντά στα 7 εκατ.
- Πριν από τον πόλεμο, η ημερήσια ροή μέσω των Στενών του Ορμούζ ανερχόταν σε 20 εκατ. βαρέλια.
- Ο αμερικανικός αποκλεισμός περιορίζει τόσο τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου όσο και τις εισαγωγές κρίσιμων αγαθών από το Ιράν.
- Δορυφορικές εικόνες δείχνουν σαουδαραβικά πλοία να τοποθετούνται και στις δύο πλευρές των στενών.
Οι ανταγωνιστές του Ιράν διατηρούν ανοικτές τις ροές
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη θαλάσσια έξοδο του Περσικού Κόλπου προς τις διεθνείς αγορές. Η γεωγραφία τους τα μετατρέπει σε κρίσιμο σημείο για το εμπόριο ενέργειας: οποιαδήποτε διακοπή εκεί μπορεί να περιορίσει τις διαθέσιμες ποσότητες, ακόμη και αν μέρος των εξαγωγών διοχετεύεται μέσω αγωγών.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, Ιράκ, Κατάρ, Κουβέιτ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα χρησιμοποιούν έναν «σκοτεινό» στόλο, πραγματοποιώντας μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο. Ο όρος περιγράφει γενικά πλοία που κινούνται με περιορισμένη διαφάνεια ως προς τη δραστηριότητα και τις διαδρομές τους.
Οι ποσότητες που περνούν από τα στενά, μαζί με τις εξαγωγές μέσω αγωγών, αντιστοιχούν περίπου στο μισό του προπολεμικού επιπέδου.
Η Σαουδική Αραβία φαίνεται επίσης να προετοιμάζεται να ενισχύσει αυτή τη δραστηριότητα. Δορυφορικές εικόνες παρουσιάζουν πλοία της και στις δύο πλευρές της διόδου, σε θέσεις που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν μεταφορές φορτίων, παρά τις περιστασιακές ιρανικές επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια.
Αυτό σημαίνει ότι η παγκόσμια αγορά εξακολουθεί να λαμβάνει σημαντικές ποσότητες πετρελαίου, χωρίς όμως να έχει αποκατασταθεί η προηγούμενη ροή. Για τους Έλληνες καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, η πρακτική συνέπεια είναι ότι οι τιμές μπορεί να παραμείνουν ευαίσθητες σε κάθε νέα διαταραχή, ακόμη και αν δεν υπάρξει πλήρες κλείσιμο των στενών.
Ο αποκλεισμός στερεί έσοδα και αγαθά από την Τεχεράνη
Η άλλη πλευρά της ισορροπίας είναι η οικονομική πίεση προς το Ιράν. Ο ναυτικός αποκλεισμός που επανέφερε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμποδίζει τις εξαγωγές ιρανικού αργού και περιορίζει τα έσοδα της Τεχεράνης, ενώ δυσχεραίνει και την εισαγωγή κρίσιμων αγαθών.
Ο Ματζιντρεζά Χαρίρι, επικεφαλής του Μικτού Εμπορικού Επιμελητηρίου Ιράν-Κίνας, δήλωσε ότι ο αποκλεισμός θα προκαλέσει τελικά μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τον ίδιο τον πόλεμο. Κάλεσε την κυβέρνηση να επιδιώξει την άρση του «μέσω διαπραγμάτευσης, ικεσίας, απειλών ή ακόμη και πολέμου».
Η οικονομική ασφυξία αυξάνει την πίεση προς την Τεχεράνη, αλλά δεν εγγυάται ότι θα την οδηγήσει σε υποχώρηση αντί για στρατιωτική αντίδραση.
Η στρατιωτική φθορά περιορίζει και τις δύο πλευρές
Το Ιράν έχει αναδιοργανώσει τις στρατιωτικές του δυνάμεις με πιο επιθετικό προσανατολισμό, παρότι οι συμβατικές του δυνατότητες επλήγησαν από αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς νωρίτερα στον πόλεμο. Κατά το δημοσίευμα, έχει επίσης αναπτύξει νέους πυραύλους που αποφεύγουν αποτελεσματικότερα την αεράμυνα, αυξάνοντας την έκθεση αμερικανικών μέσων και πετρελαϊκών υποδομών συμμάχων των ΗΠΑ.
Παράλληλα, τα αποθέματα αμερικανικών αναχαιτιστικών πυραύλων έχουν μειωθεί σε επίπεδο που φέρεται να επηρέασε την απόφαση του Τραμπ να μην προχωρήσει σε μεγάλη αναζωπύρωση των επιχειρήσεων. Πιέσεις καταγράφονται και στη διατήρηση του αποκλεισμού: το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln αντιμετωπίζει προβλήματα εφοδιασμού και ψυχικής υγείας του προσωπικού έπειτα από παραμονή-ρεκόρ στη θάλασσα, ενώ άλλο αεροπλανοφόρο κατευθύνεται για να το αντικαταστήσει.
Έτσι, καμία πλευρά δεν φαίνεται σήμερα ικανή να επιβάλει πλήρως τον στόχο της: οι ΗΠΑ δεν έχουν ανοίξει ολοκληρωτικά τα Στενά του Ορμούζ, αλλά και το Ιράν δεν έχει σταματήσει όλα τα πλοία. Αυτή η συνθήκη συγκρατεί προς το παρόν την αναστάτωση, χωρίς να εξαλείφει τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.
Πιστεύετε ότι ο αποκλεισμός μπορεί να οδηγήσει σε διαπραγμάτευση ή αυξάνει τον κίνδυνο στρατιωτικής κλιμάκωσης στα Στενά του Ορμούζ;
