Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου υποδέχθηκε τη Δευτέρα 17 Αυγούστου στην Ιερουσαλήμ τον Αμερικανό προεδρικό απεσταλμένο Τζάρεντ Κούσνερ, με βασικό αντικείμενο το σχέδιο για τη Γάζα που υποστηρίζει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά τις συνομιλίες του Κούσνερ με τον ηγέτη της Χαμάς Χαλίλ αλ Χάγια στην Αίγυπτο. Η διπλωματική προσπάθεια παραμένει μπλοκαρισμένη, καθώς η Χαμάς έχει αποδεχθεί τον αμερικανικό οδικό χάρτη, ενώ ο Νετανιάχου τον απορρίπτει και απαιτεί πλήρη αφοπλισμό πριν από οποιαδήποτε ισραηλινή αποχώρηση.
- Ο Κούσνερ συναντήθηκε με τον Νετανιάχου στην Ιερουσαλήμ τη Δευτέρα.
- Η Χαμάς αποδέχθηκε στα τέλη Ιουλίου τον τελευταίο οδικό χάρτη της Ουάσιγκτον.
- Ο Νετανιάχου ζητεί ουσιαστικό αφοπλισμό της Χαμάς πριν αποχωρήσουν ισραηλινές δυνάμεις.
- Στις συνομιλίες της Αιγύπτου συμμετείχαν επίσης περιφερειακοί μεσολαβητές και εκπρόσωποι του «Συμβουλίου Ειρήνης».
Οι επαφές στην Αίγυπτο άνοιξαν τον δρόμο για την Ιερουσαλήμ
Σύμφωνα με πηγές του Γαλλικού Πρακτορείου, ο Κούσνερ ζήτησε από τη Χαμάς «συγκεκριμένα, επαληθεύσιμα μέτρα» για τον αφοπλισμό της. Μετέφερε επίσης τη θέση ότι η Γάζα δεν μπορεί να αποτελέσει ξανά «πηγή» τρομοκρατικών ενεργειών εναντίον του Ισραήλ και ότι η οργάνωση δεν μπορεί να έχει μελλοντικό ρόλο στη διακυβέρνηση του θύλακα.
Στην αιγυπτιακή διαδικασία συμμετείχαν εκπρόσωποι της Αιγύπτου, του Κατάρ και της Τουρκίας, των τριών χωρών που μεσολαβούν, καθώς και ο Νικολάι Μλαντένοφ και ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ από το «Συμβούλιο Ειρήνης». Ο Κούσνερ είχε επίσης συνάντηση με τον πρόεδρο της Αιγύπτου Άμπντελ Φάταχ ας Σίσι.
Η απευθείας επαφή έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, επειδή οι ΗΠΑ απέφευγαν επί χρόνια συνομιλίες με τη Χαμάς, την οποία χαρακτηρίζουν τρομοκρατική οργάνωση. Η σημερινή προσέγγιση δείχνει ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί πλέον την άμεση διαπραγμάτευση ως εργαλείο για την προώθηση του σχεδίου της.
Η σειρά των βημάτων παραμένει το βασικό εμπόδιο
Ο αμερικανικός οδικός χάρτης προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς και, σε αντάλλαγμα, σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων, τα οποία ελέγχουν πάνω από τη μισή Λωρίδα της Γάζας. Θα άνοιγε έτσι η «δεύτερη φάση» του σχεδίου Τραμπ.
Η κεντρική διαφωνία δεν αφορά μόνο τον τελικό στόχο, αλλά τη σειρά και την επαλήθευση των βημάτων: το Ισραήλ απαιτεί πρώτα αφοπλισμό, ενώ ο οδικός χάρτης συνδέει τη διαδικασία με σταδιακή στρατιωτική αποχώρηση.
Ο Νετανιάχου δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το Ισραήλ απορρίπτει το έγγραφο 15 σημείων του «Συμβουλίου Ειρήνης» και ότι οι ισραηλινές δυνάμεις δεν θα αποχωρήσουν προτού η Χαμάς αφοπλιστεί ουσιαστικά. Παρέμεινε αντίθετος στο σχέδιο ακόμη και μετά τη διαβεβαίωση του Μλαντένοφ ότι δεν θα απαιτούνταν αποχώρηση πριν ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός.
Η Χαμάς, από την πλευρά της, κάλεσε τους μεσολαβητές και το «Συμβούλιο Ειρήνης» να πιέσουν το Ισραήλ να εγκρίνει τον οδικό χάρτη και να καταρτιστεί χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Έχει επίσης ανακοινώσει ότι διαλύει την κυβέρνησή της στη Γάζα και σκοπεύει να μεταβιβάσει αρμοδιότητες σε επιτροπή Παλαιστινίων τεχνοκρατών για μια μεταβατική περίοδο.
Η συνέχεια εξαρτάται από επαληθεύσιμο μηχανισμό εφαρμογής
Οι επόμενες κινήσεις θα εξαρτηθούν από το αν μπορεί να συμφωνηθεί ποιος θα πιστοποιεί τον αφοπλισμό, πότε θα αποχωρούν οι ισραηλινές δυνάμεις και ποιος θα διοικεί προσωρινά τη Γάζα. Πρόκειται για πρακτικά ζητήματα που συνήθως απαιτούν σαφές χρονοδιάγραμμα, μηχανισμό επιτήρησης και εγγυήσεις από τους μεσολαβητές.
Χωρίς κοινά αποδεκτή διαδικασία επαλήθευσης, η πολιτική συμφωνία επί των γενικών στόχων δεν αρκεί για να περάσει το σχέδιο για τη Γάζα στην εφαρμογή.
