Το χρέος των ΗΠΑ ξεπέρασε τα 40 τρισ. δολάρια

Το χρέος των ΗΠΑ υπερέβη για πρώτη φορά τα 40 τρισ. δολάρια, μετατρέποντας την αυξανόμενη επιβάρυνση από τους τόκους σε ακόμη πιο πιεστικό ζήτημα για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό. Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε την Τετάρτη το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έδειξαν ότι την Τρίτη οι συνολικές ανεξόφλητες υποχρεώσεις είχαν φθάσει τα 40,047 τρισ. δολάρια. Το ορόσημο έρχεται καθώς οι δαπάνες για κοινωνικά προγράμματα και εξυπηρέτηση του χρέους ξεπερνούν κατά πολύ τα κρατικά έσοδα, αναζωπυρώνοντας τις προειδοποιήσεις ανεξάρτητων φορέων για τη δημοσιονομική πορεία της χώρας.

Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο το ύψος του χρέους, αλλά ότι ένα αυξανόμενο μέρος του προϋπολογισμού κατευθύνεται στην εξυπηρέτησή του αντί σε άλλες δημόσιες ανάγκες.

Από τα 19,95 στα 40 τρισ. μέσα σε λιγότερο από δεκαετία

Η υπέρβαση του ορίου ολοκληρώνει έναν υπερδιπλασιασμό σε λιγότερο από μία δεκαετία. Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ορκίστηκε για πρώτη φορά πρόεδρος, τον Ιανουάριο του 2017, το χρέος βρισκόταν στα 19,95 τρισ. δολάρια. Περίπου το ένα τρίτο της μετέπειτα αύξησης καταγράφηκε κατά τα δύο χρόνια έντονου κρατικού δανεισμού για την αντιμετώπιση της πανδημίας, επί Τραμπ και Τζο Μπάιντεν.

Το υπόλοιπο αποδίδεται στις δημοσιονομικές επιλογές των δύο προέδρων και στη μακροχρόνια απόκλιση ανάμεσα στα φορολογικά έσοδα και στις ομοσπονδιακές δαπάνες. Από την έναρξη της δεύτερης θητείας Τραμπ, τον Ιανουάριο του 2025, το χρέος αυξήθηκε κατά 3,8 τρισ. δολάρια, ενώ κατά τη θητεία Μπάιντεν είχε αυξηθεί κατά 8,4 τρισ. δολάρια.

Η επιτάχυνση αποτυπώνεται και στη μικρή απόσταση μεταξύ των τελευταίων οροσήμων: σύμφωνα με την Επιτροπή για έναν Υπεύθυνο Ομοσπονδιακό Προϋπολογισμό, χρειάστηκαν λιγότεροι από πέντε μήνες για να περάσει το χρέος από τα 39 στα 40 τρισ. δολάρια.

Οι τόκοι απορροφούν ολοένα μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού

Το χρέος είναι το συσσωρευμένο ποσό των υποχρεώσεων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και δεν ταυτίζεται με το ετήσιο έλλειμμα, το οποίο μετρά τη διαφορά εσόδων και δαπανών σε μία δημοσιονομική περίοδο. Το χρέος προς το επενδυτικό κοινό περιλαμβάνει τίτλους που κατέχουν ιδιώτες, θεσμικοί επενδυτές και άλλοι αγοραστές, ενώ το ενδοκυβερνητικό σκέλος αφορά υποχρεώσεις μεταξύ λογαριασμών και φορέων της ίδιας της κυβέρνησης.

Στους πρώτους δέκα μήνες του οικονομικού έτους το έλλειμμα είχε φθάσει περίπου τα 1,8 τρισ. δολάρια. Παράλληλα, στοιχεία του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου δείχνουν ότι το υπουργείο Οικονομικών κατέβαλε κατά μέσο όρο 3 δισ. δολάρια ημερησίως σε τόκους, συνολικά 963 δισ. δολάρια από τον Οκτώβριο του 2025 έως τον Ιούλιο του 2026.

Αυτό σημαίνει ότι, εάν οι τόκοι συνεχίσουν να καταλαμβάνουν μεγαλύτερο μερίδιο των δαπανών, οι πολιτικοί θα αντιμετωπίζουν δυσκολότερες επιλογές μεταξύ αύξησης φόρων, περιορισμού προγραμμάτων και νέου δανεισμού.

Η Μάργκαρετ Σπέλινγκς, διευθύνουσα σύμβουλος του Bipartisan Policy Center, επισήμανε ότι τα ομοσπονδιακά προγράμματα δαπανούν πολύ περισσότερα από όσα εισπράττει η κυβέρνηση, ενώ οι μεγαλύτερες κατηγορίες δαπανών λειτουργούν «στον αυτόματο πιλότο».

Οι αποδόσεις των ομολόγων μεταφέρουν την πίεση διεθνώς

Η υπέρβαση των 40 τρισ. δολαρίων συνέπεσε με άνοδο του κόστους του μακροπρόθεσμου δανεισμού. Την Τρίτη, η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου έφθασε στο υψηλότερο επίπεδο από το 2007, ενώ βρισκόταν πάνω από το 5%. Οι αποδόσεις επηρεάζονται από συνδυασμό παραγόντων, μεταξύ των οποίων οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό, τα ελλείμματα και η αβεβαιότητα γύρω από τα επιτόκια.

Πιστεύετε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αντιμετωπίσουν το χρέος κυρίως με περικοπές δαπανών, αυξήσεις φόρων ή συνδυασμό των δύο;