Μελέτη αποδυναμώνει τη σύνδεση φλεγμονής και «κιμωλωδών δοντιών»

Μια αυστραλιανή μελέτη αποδυναμώνει τη θεωρία ότι η φλεγμονή στην αρχή της ζωής ευθύνεται για τα λεγόμενα «κιμωλώδη δόντια» στα παιδιά. Ερευνητές αξιοποίησαν αιματολογικά δείγματα από τη μακροχρόνια Barwon Infant Study και τα συνέκριναν με τυποποιημένους οδοντιατρικούς ελέγχους σχεδόν 500 παιδιών, μέσης ηλικίας περίπου 12 ετών. Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο Journal of Dental Research, δεν προέκυψε ουσιαστική σύνδεση μεταξύ πρώιμων δεικτών φλεγμονής και του κινδύνου εμφάνισης υπομεταλλίωσης γομφίων-τομέων, γνωστής διεθνώς ως MIH.

Το αδύναμο σμάλτο υπάρχει πριν ανατείλει το δόντι

Η MIH είναι αναπτυξιακή διαταραχή του σμάλτου. Εμφανίζεται συνήθως στους πρώτους μόνιμους γομφίους και στα μπροστινά δόντια, τα οποία ανατέλλουν μεταξύ πέντε και επτά ετών. Οι χαρακτηριστικές λευκές-κρεμ ή καφετί κηλίδες αντιστοιχούν σε σημεία όπου το σμάλτο σχηματίστηκε με λιγότερα μεταλλικά στοιχεία και, επομένως, είναι πιο μαλακό και ευάλωτο.

Αυτό διαφοροποιεί την πάθηση από την τερηδόνα: η MIH είναι ήδη ενσωματωμένη στο δόντι όταν αυτό σχηματίζεται, ενώ η κοιλότητα της τερηδόνας δημιουργείται από οξέα που παράγουν βακτήρια τα οποία τρέφονται με σάκχαρα.

Η διάκριση έχει πρακτική και κοινωνική σημασία: η MIH δεν αποτελεί ένδειξη ότι το παιδί ή οι γονείς αμέλησαν το βούρτσισμα.

Το αδύναμο σμάλτο μπορεί να προκαλεί έντονη ευαισθησία και να σπάει ή να εμφανίζει τερηδόνα ακόμη και κατά τη συνηθισμένη μάσηση. Έως την ηλικία των 18 ετών, τα παιδιά με MIH χρειάζονται σχεδόν πενταπλάσια οδοντιατρική θεραπεία σε σχέση με όσα δεν έχουν την πάθηση. Επιπλέον, οι ενέσεις τοπικής αναισθησίας τείνουν να είναι λιγότερο αποτελεσματικές σε αυτά τα δόντια, δυσκολεύοντας τη θεραπεία.

Τα αποθηκευμένα δείγματα έλεγξαν μια παλιά υπόθεση

Η φλεγμονή είχε θεωρηθεί πιθανή εξήγηση επειδή η MIH έχει συνδεθεί με ασθένειες και υψηλό πυρετό στην πρώιμη παιδική ηλικία, όταν τα μόνιμα δόντια αναπτύσσονται μέσα στη γνάθο. Πολλές προηγούμενες έρευνες βασίζονταν, ωστόσο, στην ανάκληση παλαιών ασθενειών από τους γονείς.

Η Barwon Infant Study παρακολουθεί περίπου 1.000 παιδιά στην περιοχή Barwon της Βικτώριας, από πριν από τη γέννησή τους έως την ηλικία των 13 ετών. Τα διαθέσιμα δείγματα επέτρεψαν τη μέτρηση δύο δεικτών φλεγμονής σε πέντε στάδια: την 28η εβδομάδα της εγκυμοσύνης, κατά τη γέννηση, στους έξι και στους 12 μήνες, καθώς και στα τέσσερα χρόνια.

Το αποτέλεσμα δεν αποκαλύπτει τι προκαλεί τα «κιμωλώδη δόντια», αλλά περιορίζει την ισχύ μιας από τις βασικές εξηγήσεις που εξετάζονταν.

Επειδή πρόκειται για έλεγχο συσχέτισης, το εύρημα δεν συνιστά απόδειξη ενός μηχανισμού αιτίας και αποτελέσματος ούτε αποκλείει κάθε πιθανό ρόλο της φλεγμονής σε μεμονωμένες περιπτώσεις. Δείχνει, όμως, ότι οι μετρημένοι πρώιμοι δείκτες δεν προέβλεπαν ουσιαστικά τον κίνδυνο MIH στην ομάδα που εξετάστηκε.

Η έρευνα στρέφεται σε γονίδια και περιβάλλον

Οι ερευνητές θεωρούν πιθανότερο να εμπλέκονται πολλοί παράγοντες. Τα παιδιά με MIH παρουσιάζουν συχνότερα και άλλες αναπτυξιακές ανωμαλίες των δοντιών, όπως ελλείποντα δόντια, στοιχείο που υποδεικνύει πιθανή γενετική συνιστώσα. Μελέτες διδύμων δείχνουν παράλληλα ότι συμμετέχει και το περιβάλλον.

Η διερεύνηση δυσκολεύεται επειδή τα συγκεκριμένα δόντια σχηματίζονται από την εγκυμοσύνη έως περίπου την ηλικία των τεσσάρων ετών, αλλά παραμένουν κρυμμένα στη γνάθο μέχρι να ανατείλουν. Όταν ο οδοντίατρος εντοπίσει τις κηλίδες, η διαταραχή του σμάλτου έχει ήδη συμβεί.

Τα χαρακτηριστικά σημάδια, πάντως, εξηγούν γιατί η έγκαιρη οδοντιατρική εξέταση έχει σημασία: οι συντάκτες της έρευνας προτείνουν στους γονείς να προσέχουν για κιμωλώδεις κηλίδες όταν εμφανίζονται τα πρώτα μόνιμα δόντια και να διατηρούν τακτικούς ελέγχους.

Πιστεύετε ότι οι γονείς ενημερώνονται επαρκώς για τη διαφορά ανάμεσα στην MIH και την τερηδόνα;